Podczas ostatniej konferencji omówiliśmy dialog wprowadzający w najważniejszy moment liturgii – Modlitwę Eucharystyczną. Słowa „W górę serca” oraz „Dzięki składajmy Panu Bogu naszemu” mają szczególne znaczenie, ponieważ pomagają nam skupić myśli i serca na Bogu. Ten duchowy dialog, prowadzony przez kapłana, zachęca całą wspólnotę do wdzięczności, która za chwilę wybrzmi w prefacji – uroczystym hymnie uwielbienia i dziękczynienia.
Słowo prefacja pochodzi z łacińskiego praefatio, co oznacza „wprowadzenie” lub „przedmowę”. Każda prefacja składa się z trzech głównych części: protokołu, nucleus oraz konkluzji. Protokół to wstęp, który wprowadza do aktu dziękczynienia i podkreśla słuszność składania Bogu chwały. Nucleus, czyli centrum prefacji, zawiera główną treść i motyw dziękczynienia, odnosząc się do konkretnej tajemnicy wiary lub obchodzonego święta. Konkluzja kończy prefację, łącząc nas z liturgią niebiańską i prowadząc do śpiewu „Święty, Święty, Święty”.
W liturgii Kościoła jest aż 97 prefacji, które różnią się tematyką w zależności od okresu liturgicznego, obchodów i tajemnic wiary. Wśród nich są prefacje adwentowe, bożonarodzeniowe, wielkopostne, o świętych i wiele innych, które pomagają nam głębiej przeżywać celebrację.
Dziś przyjrzymy się strukturze tej modlitwy na przykładzie II Prefacji Adwentowej, która w Kościele jest odmawiana od 17 grudnia.
Protokół rozpoczyna się słowami: „Zaprawdę, godne to i sprawiedliwe, słuszne i zbawienne, abyśmy zawsze i wszędzie Tobie składali dziękczynienie, Panie, Ojcze święty, wszechmogący, wieczny Boże, przez naszego Pana Jezusa Chrystusa.” Te słowa pokazują, że dziękczynienie to nie tylko obowiązek, ale naturalna odpowiedź na Bożą miłość i zbawienie, które otrzymujemy przez Chrystusa.
Następnie prefacja przywołuje istotę Adwentu – oczekiwanie na przyjście Mesjasza: „Jego przepowiadali wszyscy Prorocy, Dziewica Matka oczekiwała z wielką miłością, Jan Chrzciciel zwiastował Jego przyjście i ogłosił Jego obecność wśród ludu.” Słowa te pokazują, że cała historia ludzkości zmierza ku wypełnieniu Bożych obietnic, które stają się rzeczywistością w przyjściu Chrystusa na świat.
Nucleus, czyli środkowa część prefacji, podkreśla duchowy wymiar oczekiwania: „On pozwala nam z radością przygotować się na święta Jego Narodzenia, aby gdy przyjdzie, znalazł nas czuwających na modlitwie i pełnych wdzięczności.”To wezwanie do czujności i gotowości na spotkanie z Chrystusem – nie tylko podczas Bożego Narodzenia, ale także w codziennym życiu. Adwent to czas refleksji i otwierania serca na przyjście Zbawiciela.
Prefacja kończy się konkluzją, prowadzącą do aklamacji „Święty, Święty, Święty”: „Dlatego z Aniołami i Archaniołami, i z wszystkimi chórami niebios głosimy twoją chwałę, razem z nimi wołając: Święty, Święty, Święty Pan Bóg zastępów.”
Ten fragment ukazuje jedność liturgii ziemskiej i niebiańskiej. Śpiewając „Święty”, łączymy się z aniołami i świętymi w uwielbieniu Boga za Jego obecność i dzieło zbawienia.
Prefacja to hymn wdzięczności, który wprowadza nas w tajemnicę Adwentu – oczekiwania na Chrystusa. Przypomina, że Bóg jest wierny swojej obietnicy zbawienia. Aklamacja „Święty, Święty, Święty” wyraża radość i nadzieję Kościoła, który w modlitwie czuwa, oczekując powrotu Chrystusa.
Na kolejnym spotkaniu przyjrzymy się głębiej aklamacji „Święty, Święty, Święty” i jej znaczeniu w liturgii.